Skocz do zawartości
Belfer54

Przygoda z gramofonem – podstawowe informacje

Recommended Posts

Przygoda z gramofonem – podstawowe informacje

1. Typy gramofonów.
Gramofony z wbudowanym wzmacniaczem.
Są to gramofony, które posiadają wbudowany wzmacniacz. W latach 40 – 50 ub. stulecia radioodbiorniki wyposażane były w gramofony i stanowiły ze sobą integralną część. Z czasem zaczęto produkować gramofony z wbudowanym wzmacniaczem, np. Fonomaster, Daniel, Artur. Do gramofonu sprzedawano też dedykowane kolumny. Często gramofon z wbudowanym wzmacniaczem nazywany był adapterem.

Gramofony z wbudowanym przedwzmacniaczem.
Gramofon ten można było podłączyć do dowolnego wyjścia we wzmacniaczu (AUX, LINE). Wzmacniacz nie musi być w tej sytuacji wyposażony w przedwzmacniacz gramofonowy, czyli tzw. wejście PHONO (nie mylić z „Phones” – wyjściem słuchawkowym).

Gramofony bez pre gramofonowego i wzmacniacza, nazwano je kiedyś deck.
Gramofon taki to praktycznie plinta, napęd, talerz, ramię w wkładką. Aby słuchać muzyki z takiego gramofonu koniecznie należy go podłączyć do wzmacniacza z wbudowanym (dedykowanym) przedwzmacniaczem gramofonowym posiadającym tzw. wejście PHONO lub zakupić oddzielny przedwzmacniacz gramofonowy.

Gramofony manualne
Wszystkie czynności związane z obsługa wykonujemy ręcznie, czyli włączamy silnik obracający talerz, ustawiamy i opuszczamy ramię na płytę. Odtwarzanie przerywamy podnosząc ramię z płyty. Silnik nie wyłącza się automatycznie - wyłączamy go ręcznie. Jeżeli po odtworzeniu jednej strony płyty nie podniesiemy ramienia, to igła cały czas będzie na ostatnim rowku kręcącej się płyty (niepotrzebnie będzie się zużywała).


Gramofony półautomatyczne
Gramofony półautomatyczne działają podobnie jak manualne, jednak posiadają wbudowany automatyczny mechanizm, który umożliwia im wyłączenie silnika, podnoszenie ramienia nad końcem płyty. Zazwyczaj po zakończeniu płyty ramię podnosi się i wyłącza silnik, nie zawsze wraca jednak do pozycji wyjściowej. Niektóre gramofony półautomatyczne mają także przycisk stopu, który pozwalam nam ręcznie zatrzymać odtwarzanie płyty.

gramofony automatyczne
Podobnie jak w gramofonach półautomatycznych, z tym że mają funkcję automatycznego odtwarzania płyty. W gramofonach takich jest znajduje się przycisk, który pełni funkcję stopu i zarazem uruchamia mechanizm automatycznego startu, który uruchamia silnik, podnosi ramię, przenosi je automatycznie nad początek płyty, a następnie opuszcza ramię, po czym rozpoczyna się odtwarzanie. Gramofony automatyczne mogą mieć też inne funkcje, jak np. powtarzanie odtwarzania tej samej strony płyty. (Repeat) albo programowanie utworów do odtworzenia (np.1, 2, 5 i 6 utwór).

2. Rodzaje napędów.
napęd paskowy( belt drive - BD). Wykorzystuje wolnoobrotowy silnik z krążkiem. Talerz napędzany jest gumowym paskiem łączącym silnik z zewnętrzną obręczą talerza, czasem wewnętrzną obręczą dolnej części talerza. Napęd ten zazwyczaj przenosi mniej drgań, wadą jest zużywający się gumowy pasek.

napęd bezpośredni (direct drive - DD). Sterowany elektronicznie silnik umieszczony jest bezpośrednio pod talerzem. Posiada większą stabilność obrotów talerza od gramofonów z napędem paskowym.

napęd przekładniowy, kółkowy, idler drive – gramofon wyposażony jest w szybkoobrotowy silnik ze stopniowanym krążkiem, tzw. Napęd – kółko - idler driver, które styka się z wewnętrzną obręczą dolnej części talerza i krążkiem silnika, wprowadzając talerz w ruch.

3. Konstrukcja gramofonu.
Sztywna plinta. Talerz osadzony jest bezpośrednio w łożysku znajdującym się w podstawie gramofonu.

Zawieszenie miękkie, „pływające”
Przykładem takie gramofonu może być gramofon Linn lub Thorens produkowany w latach 70 - 90. Talerz i ramię w takim gramofonie zamontowane są na oddzielnym sub-chassis, które zawieszone jest na sprężynach (w tym przypadku 3) w głównej obudowie gramofonu.

4. Rodzaje wkładek gramofonowych.
Generalnie wyróżniamy dwa typy wkładek gramofonowych elektromagnetyczne (MM) i magnetoelektryczne (MC).
Elektromagnetyczne (MM) - stacjonarna cewka, ruchomy magnes, ang: moving magnet, MM. Napięcie wytwarzane w takiej wkładce jest rzędu 2.5-7.5 mV, jest to najbardziej powszechnie stosowany typ wkładki. Spotykane są modele wysoko i niskoomowe wkładek.
Magnetoelektryczne (MC) - posiadają nieruchomy magnes, ruchomą cewkę, ang : moving coil, MC) Wkładki takie z reguły mają niską impedancję oraz napięcie wejściowe. Sygnał generowany przez te wkładki jest bardzo niski (0.1-2.0 mV). Odmianą tej wkładki jest MCS posiadają szeregowo połączone ruchome cewki.
Magnetoelektryczne (MCHO) są to wkładki o wysokim poziomie napięcia, ang: moving coil high output, MCHO. Jest to odmiana wkładki typu MC z wysokim poziomem wyjściowym, zbliżonym do otrzymywanego z MM.

5. Typy igieł.
Wyróżniamy trzy rodzaje igieł. Igły sferyczne, eliptyczne oraz fine line. Najpopularniejsze i najtańsze są igły sferyczne.

6. Zalety dobrego gramofonu
a) Stabilne obroty
b) Cicho pracujący napęd
c) Ciężki talerz
d) Dobrze skonstruowane ramię gramofonu.
Ważne jest też, aby gramofon był dobrze izolowany od drgań, dlatego też istotna jest dobra konstrukcja gramofonu odporna na zewnętrzne wibracje i uderzenia.

7. Przykłady gramofonów, używanych, na które warto zwrócić uwagę – w naszych rozważaniach skupiamy się na gramofonach. niewyposażonych w przedwzmacniacze gramofonowe.
1.Thorens
TD 160, 145, 125, 316/318/320/321
2. Rega P1/P2/P3
3. Linn
4. Sansui
Tu można szukać np. modelu SR 636 to już dobry gramofon. Warto też poszukać, choć to jest kwestia problematyczna ze znalezieniem w dobrym stanie, Sansui SR 929 gramofon z napędem DD lub 939 lub coś serii XR-Q 5, 7 i 9.
5. Technics,
Przykładowe propozycje gramofonów tej formy: SL-1900, SL-2000 ew. SL-3310 (pół/automaty; napęd bezpośredni), najbardziej popularne SL-1210, SL-1210MK. Niższe modele SL-Q2, SL-Q3. Inne tanie modele (półautomatyka; napęd paskowy): SL-BD20 , SL-BD21, SL-BD22, SL-BD3, SL-QD33.
6. Dual
Proponuję poszukiwać modeli 701, 704, 721, 713Q, 731Q, 741. Warte uwagi są również Dual 5000, oraz 505-3 Audiophile Concept.

Wyższe modele Denona, Kenwooda (np. KD770, 990) Luxmana. Nie wspominam tu o konstrukcjach typu AdFontes, bo to raczej gramofon dla koneserów.

8. Przykłady innych gramofonów - budżetowych.

Harman Kardon T25
Harman Kardon T35C
Harman Kardon T55C

Hitachi HT-324
Hitachi HT-534
Hitachi PS-38
Hitachi PS-48
Hitachi PS-58

Kenwood Trio KD-550
Kenwood Trio KD-600
Kenwood Trio KD-650
Kenwood Trio KD-700
Kenwood Trio KD-750
Kenwood Trio KD-1033
Kenwood Trio KD-1500
Kenwood Trio KD-2055

Philips GA-437
Philips GA-312
Philips GA-222
Philips AF-677
Philips AF-777
Philips AF-829

Pickering FA-300A

Pioneer PL-11
Pioneer PL-12D
Pioneer PL-112D
Pioneer PL-510A
Pioneer PL-512
Pioneer PL-514A
Pioneer PL-530
Pioneer PL-550
Pioneer PL-200X
Pioneer PL-300X
Pioneer PL-400X

Realistic Lab 250

Rotel RP-300

Marantz G-6300
Marantz 6170
Marantz TT-2000
Marantz TT-4000

Prinzsound PL-15

Sansui SR-222
Sansui SR-525
Sansui SR-5080
Sansui FR-D3

Sanyo TP-1010
Sanyo TP-1100

Sony PS-T15
Sony PS-1700
Sony PS-3300
Sony PS-4300
Sony PS-5520

Toshiba SR-255
Toshiba SR-F530

Denon DP-30L
Denon DP-35F

Luxman PD-282

Micro Seiki MB-10
Micro Seiki MA-505

Garrard SP-25

Lenco L-59
Lenco L-60
Lenco L-75
Lenco L-77
Lenco L-78

9. Przedwzmacniacz gramofonowy
Aby móc korzystać z gramofonu, który nie posiada preampu gramofonowego należy zakupić taki, lub podłączyć go do wzmacniacza posiadającego wbudowany preamp gramofonowy – wzmacniacz taki posiada wyjście typu Phono. Kupując oddzielny przedwzmacniacz (preamp) nie powinno się na tym elemencie toru oszczędzać. Proponuję kupować przedwzmacniacz używany, wówczas jest szansa, że kupimy urządzenie wyższej klasy za znacznie niższą kwotę. Poniżej przykłady przedwzmacniaczy, który są w miarę przyzwoite i dostępne na rynku wtórnym:
Cambridge Audio 640P
NAD PP2i
PH 1 Ri Audio
Lehmann Black Cube – bywają też klony
Pro-Ject Phono Box SE II
Pro-Ject Phono Box S

Urządzenia Diy
CS BLUE (pod MM) nie produkowany
NUDA – kolegi z sąsiedniego forum

10. Akcesoria do gramofonów.
Poziomica do ustawienia talerza gramofonu.
Lupa.
Szablon (plansza) do ustawienia wkładki.
Bloczek regulacji VTA i Azymutu.
Mata stroboskopowa.
Waga do pomiaru nacisku igły na gramofonie cyfrowa lub manualna, np. Shure.
Płyn do czyszczenia igły gramofonowej, ja preferuję Nagaoka, może być też Reson. Rezerwowy zestaw kabli do ramienia. Mata: filcowa, korkowa, skórzana, akrylowa wedle potrzeb i upodobań. Szczotka do czyszczenia płyt winylowych. Nagaoka, Profigold, ew. Tonar z włókien węglowych.
Okładki do LP i okładki zewnętrzne do płyt winylowych LP np. Nagaoka. Niezłe jakościowo okładki sprzedaje sklep http://winyle.pl. Docisk do płyt, np. Pro-Ject. W moim Pro-Ject był na wyposażeniu.
Myjka do płyt, ja stosuję najtańszą Knosti, przy czym płyn z nią sprzedawany jest nienajlepszy. Bywa, że pozostawia na płycie zacieki, co jest lekko denerwujące. Radzę zastosować tzw. mieszankę forumową (wielokrotnie podawana na wielu forach).
Skład mieszanki forumowej: (400ml wody destylowanej, 100ml izopropanolu, 1-2 ml fotonalu lub mirasolu 2000). Myjka Knosti ma swoje wady, ale za tak niską cenę warto kupić i ew. udoskonalić.

11. Jak kupować gramofon.
Zaczynając przygodę z gramofonem należy rozważyć, czy zależy nam na dobrym dźwięku, czy nie ma to dla nas znaczenia, a gramofon jest tylko elementem umeblowania, który ma zachwycać odwiedzających gości. Jeśli zależy nam na tym pierwszym nie ma w tym przypadku kompromisów i liczyć się należy, że poniesiemy wydatki.
Na początek należy ustalić ile chcemy wydać na cały gramofon z wkładką oraz preamp gramofonowy (czy w ogóle potrzebujemy preampu – jeśli nasz wzmacniacz/amplituner ma już wbudowany preamp to możemy w miarę wzrostu naszych wymagań w przyszłości kupić lepszy zewnętrzny preamp ). Następnie podejmujemy decyzję, czy chcemy nowy gramofon czy może być używany. Później należy się zastanowić się jaki chcemy kupić gramofon, z jakim ramieniem, napęd bezpośredni, paskowy itp. Jeśli to ma być coś na szybko i byle by było to nie ma znaczenia co kupimy i z jaką wkładką. I tak to nie zagra w sposób zadowalający.

Jeśli decydujemy się, że to będzie gramofon używany, to kupujemy z wkładką która już jest na wyposażeniu, potem będzie czas i pora aby zastanawiać się nad zmianą i doborem nowej wkładki, oczywiście pod warunkiem, że igła jest w przyzwoitym stanie Przykładowo do gramofonu z ciężkim ramieniem może sprawdzić się wkładka o większej sztywności (np. jakaś Audio Technica). Do lżejszego wkładka miękka taka jak np.Goldring1042.
Kupując gramofon używany musisz przede wszystkim zwrócić uwagę na to:
1. Czy gramofon nie był "grzebany". Chyba, że właściciel powie, że był gdzieś serwisowany wówczas ustal z jakiego powodu. nie był rozkręcany dla "serwisowania ". Przy tej okazji sprawdź zawieszenie ramienia i czy nie ma widocznych śladów mocowania na siłę.
2. Sprawdź stabilność obrotów i czy talerz się kreci bez falowania, tzn. równomiernie. Jeśli posiada napęd paskowy zdejmij talerz i obejrzyj pasek, czy nie jest zużyty. Zresztą gdyby tak było efektem byłoby zjawisko, o którym wyżej pisze.
3. Jaka jest aktualnie zamontowana wkładka i igła. W przypadku rzadko obecnie występujących wkładek będziesz miał problem z zakupieniem do niej igły. Zresztą igłę i tak proponuje wymienić na samym początku.
Najlepszym rozwiązaniem jest kupowanie gramofonu z pewnego źródła, np. od znajomego audiofila. Ryzykiem jest kupowanie pierwszego gramofonu na aukcjach, szczególnie jeśli nie mamy zbyt dużego doświadczenia i jest to nasz pierwszy gramofon. Zalecam wówczas odbiór osobisty tak, abyśmy mogli sprawdzić działanie gramofonu na miejscu. Kupując gramofon na allegro trzeba się liczyć też z tym, że z reguły ceny nie zawsze są adekwatne do stanu technicznego i wizualnego gramofonu, Często zdjęcia i opis też nie oddają stanu faktycznego sprzętu.
Innym wyjściem jest zakup nowego gramofonu. Liczyć się należy jednak z tym, że koszt będzie wyższy. Pozytywnym aspektem jest pewność, że gramofon będzie sprawny i że mamy gwarancję. W tej sytuacji warto zastanowić się nad zakupem chociażby nowego gramofonu firmy Pro-Jecta, Rega RP1. Przykładowo do ramion Pro-Ject zaleca się z tańsze wkładki K-4, K-6 lub Ortofon OM5e, może być też jakiś tańszy Goldring. Uprzedzam jednak nie są to jakieś rewelacje.


Poniżej zamieszczam linki, znajdziecie tam przydatne informacje, m.in. jak kalibrować wkładkę.
http://www.rcm.com.pl/?action=hobby
http://vsa.internetdsl.pl/technique/Gramofony-ref1.pdf
http://www.audioton.republika.pl/gramofon.html
https://www.stereolife.pl/archiwum/poradnik...ofonu-od-a-do-z

Za wsparcie i pomoc w adiustacji tekstu dziękuję Koledze RoRo.

Tekst kierowany jest do osób początkujących w tej technologii odtwarzania dźwięku i w miarę możliwości będzie systematycznie modyfikowany (poszerzany o nowe informacje). Koledzy, którzy chcieliby przyczynić się do rozwoju bazy informacji o gramofonach proszeni są o zgłaszanie takiej chęci do mnie lub do RoRo.

Udostępnij ten post


Link to postu
Udostępnij na innych stronach
Gość
Temat jest zablokowany i nie można w nim pisać.

×