KRASUL

Szanowni Państwo. Poniżej zamieszczam krótki opis działania wskaźnika oscyloskopowego ("Frequency Response Tracer") firmy Bruel & Kjaer typu 4712. Urządzenie jest lampowo-tranzystorowe i umożliwia wykreślanie na ekranie kineskopu z długą poświatą charakterystyk modułu transmitancji filtrów w funkcji częstotliwości. Metoda ta ma z dzisiejszego punktu widzenia znaczenie historyczne i jest raczej ciekawostką, ponieważ obecnie możemy do tego celu wykorzystywać np. program komputerowy "audioTester" (do przeprowadzania pomiarów w zakresie pasma akustycznego) lub moduł ewaluacyjny "Analog Discovery" umożliwiający pomiary filtrów w szerszym zakresie częstotliwości. Tym niemniej warto nadmienić, że tego typu metoda jeszcze w 2013 roku była używana w Tonsilu do kontroli jakości produkowanych zwrotnic. Były nawet odpowiednie szablony wykonane z pleksiglasu, które nakładało się na ekran kineskopu wskaźnika oscyloskopowego, na których narysowane były przebiegi poszczególnych charakterystyk, które można było porównywać z przebiegami rysowanymi na ekranie. Główną zaletą tej metody jest fakt, że charakterystyka amplitudowo-częstotliwościowa badanego filtra pojawia się na ekranie natychmiast, co w znaczącym stopniu przyspiesza proces kontroli jakości zwrotnic. Wskaźnik oscyloskopowy Bruel & Kjaer można zakupić na portalach internetowych takich jak np. eBay, OLX czy Allegro. Po zakupie wskazana jest jednak wymiana "w ciemno" dwóch lamp elektronowych typu ECC88, oznaczonych na schemacie ideowym jako V8 i V9, ponieważ po latach intensywnej pracy lampy te mają przeważnie niską emisję, co powoduje problemy z liniowością kanałów X i Y. Na szczęście lampy te są w dalszym ciągu produkowane i można je kupić np. w firmie JJ-Electronic: https://sklep.lampyelektronowe.pl/?25,e88cc-jj Nieco rzadziej, w przypadku problemów z wytwarzaniem wysokiego napięcia, konieczna jest wymiana lampy elektronowej typu ECF82 oznaczonej na schemacie jako V2. Po wymianie lamp konieczna jest regulacja liniowości kanału X odpowiadającego za rozpoznawanie częstotliwości sygnału i wyświetlanie charakterystyki w skali logarytmicznej. Odpowiada za to wymienny filtr pasywny typu ZA 0120, który posiada cztery otwory umożliwiające regulację liniowości całego pasma w zakresie od 20 Hz do 20 kHz przy pomocy potencjometrów. Nastawy potencjometrów wpływają wzajemnie na siebie, dlatego też regulację należy przeprowadzić kilkukrotnie. W przypadku gdyby regulacja nie przyniosła oczekiwanych rezultatów, należy zdjąć blaszaną obudowę urządzenia, przykręconą do ramy czterema nakrętkami i ustawić szerokość pasma przy pomocy potencjometru R42 znajdującego się po prawej stronie urządzenia. Cała procedura opisana jest w instrukcji serwisowej: https://www.elektroda.pl/rtvforum/download.php?id=1272291 https://www.elektroda.pl/rtvforum/download.php?id=1272292 Do uruchomienia wskaźnika oscyloskopowego potrzebny jest wobulator, wzmacniacz i opornik dużej mocy. Producent zaleca wykorzystanie do tego celu generatora dudnieniowego ("Beat Frequency Oscillator") typu 1022. Problem polega na tym, że w tej aplikacji oprócz generatora potrzebny jest jeszcze silnik i elastyczny wał, którym łączy się obydwa urządzenia, ponieważ wobulacja realizowana jest na zasadzie mechanicznego obrotu osi kondensatora strojeniowego w generatorze. Oryginalnie do tego celu wykorzystywało się na zakładzie wobulator typu POF-10 firmy ZOPAN. Wobulator ten ma jednak pewną wadę, ponieważ posiada on, co prawda, możliwość wobulacji w trybie logarytmicznym, natomiast szerokość pasma w interesującym nas podzakresie wynosi nieco ponad dwie dekady (od częstotliwości 100 Hz do częstotliwości 12 kHz) a my potrzebujemy przestrajania w zakresie pełnych trzech dekad (od 20 Hz do 20 kHz). Produkowane współcześnie generatory DDS się do tego nie nadają. Posiadają one, co prawda, możliwość pracy w trybie VCO i jest nawet możliwość wobulacji w trybie logarytmicznym, jednak cyfrowy sposób generacji sygnału sprawia, że w praktyce wskaźnik oscyloskopowy zaczyna rejestrować sygnał dopiero od częstotliwości powyżej 1 kHz co dyskwalifikuje generatory DDS w tym zastosowaniu. Opis najprostszego możliwego do wykonania generatora analogowego z układem scalonym XR2206 został opublikowany w jednym z rozdziałów mojej pierwszej książki: https://matfel.pl/product-pol-551852-Wprowadzenie-do-projektowania-ukladow-zwrotnic-zestawow-glosnikowych-Tomasz-Lysek.html Pokrywa on z nawiązką pełne pasmo od 20 Hz do 20 kHz i posiada on możliwość wobulacji sygnału w trybie logarytmicznym. Jedyną modyfikacją, jaką można do niego wprowadzić jest zamiana generatora sterującego z trójkątnego na piłokształtny, z uwagi na to, że wskaźnik oscyloskopowy posiada możliwość wygaszania przebiegu powrotnego plamki. Wzmacniacz nadający się do tego celu opisałem w jednej z moich publikacji prasowych: https://www.elektroda.pl/rtvforum/download.php?id=1272293 Rezystancja opornika obciążającego filtr powinna odpowiadać impedancji znamionowej głośnika podlegającego filtracji. Pomiar przeprowadzamy dla mocy wynoszącej kilka watów, pamiętając o zapewnieniu opornikowi odpowiedniego chłodzenia. Ja wykorzystałem do tego celu stuwatowy, ośmioomowy opornik przykręcony do radiatora za pośrednictwem pasty termoprzewodzącej. Nic nie stoi na przeszkodzie aby obciążyć filtr rzeczywistym przetwornikiem pracującym w obudowie celem poznania różnic w kształcie charakterystyki modułu transmitancji w funkcji częstotliwości w porównaniu do pracy filtra z obciążeniem rezystancyjnym: Działanie wskaźnika oscyloskopowego pokażemy posługując się oryginalną zwrotnicą pasywną zestawu głośnikowego typu ZgB-100-8-61 typu "Altus 140": Po zwarciu wyjścia wzmacniacza z wejściem wskaźnika oscyloskopowego powinniśmy na ekranie zobaczyć taki oto obraz: https://filmy.elektroda.pl/83_1771148124.mp4 Filtr dolnoprzepustowy głośnika niskotonowego obciążony rezystancyjnie: https://filmy.elektroda.pl/63_1771148143.mp4 Filtr pasmowoprzepsustowy głośnika średniotonowego obciążony rezystancyjnie: https://filmy.elektroda.pl/65_1771148159.mp4 Filtr górnoprzepustowy głośnika wysokotonowego obciążony rezystancyjnie: https://filmy.elektroda.pl/44_1771148259.mp4 Z poważaniem Tomasz Łysek

Szanowni Państwo. Po dwudziestu ośmiu latach zakończono wsparcie dla programu komputerowego "audioTester". Strona internetowa "www.audiotester.de" jest już nieczynna. Nie ma zatem możliwości ściągnięcia pliku instalacyjnego tego programu. W załączniku przesyłam spakowany plik instalacyjny najnowszej wersji tego programu (V3.0d Build 47) wraz z instrukcją obsługi w języku niemieckim. Po zainstalowaniu program jest oczywiście zablokowany i można go odblokować jedynie przy pomocy imiennego klucza licencyjnego. Osoby, które zdążyły już kupić klucz licencyjny, mogą sobie zainstalować najnowszą wersję programu w ramach aktualizacji, z kolei osoby, które nie korzystały wcześniej z tego programu i chciałyby go odblokować, muszą zgłosić się osobiście (w języku niemieckim) pod wskazany adres mailowy: Ulrich Müller uli@sumuller.de info@audiotester.de Licencja kosztowała swego czasu 39 Euro i po wykonaniu przelewu na konto właściciela programu otrzymywało się e-mail zwrotny z imiennym kluczem licencyjnym. Nie wiem jak to wygląda obecnie i nie gwarantuję, że Pan Müller będzie jeszcze w ogóle sprzedawać te klucze licencyjne. Z poważaniem Tomasz Łysek audioTester V3.0d Build 47.zip

Szanowni Państwo. Poniżej zamieszczam treść broszury, o której jest mowa w treści nagrania. UWAGA! - Treść broszury zawiera błędy! Z poważaniem Tomasz Łysek

Szanowni Państwo. Zapraszam do zapoznania się z moim najnowszym wywiadem zamieszczonym na kanale "Reduktor Szumu", dotyczącym książek pt. "Wprowadzenie do projektowania układów zwrotnic zestawów głośnikowych. Poradnik praktyczny." oraz "Wprowadzenie do projektowania układów elektronicznych subwooferów aktywnych. Poradnik praktyczny.": https://www.youtube.com/watch?v=j7HMMxHFCwg Linki do zakupu książek: https://ksiegarnia.pwn.pl/Wprowadzenie-do-projektowania-ukladow-zwrotnic-zestawow-glosnikowych,829097014,p.html https://ksiegarnia.pwn.pl/Wprowadzenie-do-projektowania-ukladow-elektronicznych-subwooferow-aktywnych,1034324924,p.html Z poważaniem Tomasz Łysek

Szanowni Państwo. Parametry tego układu są zależne od hFE zastosowanych tranzystorów. Tutaj jest wszystko dokładnie opisane: https://www.electrosmash.com/fuzz-face Z poważaniem Tomasz Łysek

Link do artykułu: https://www.elektroda.pl/rtvforum/download.php?id=1255115

Kondensator elektrolityczny unipolarny oznaczony na schemacie jako EC1 zastąpiłem kondensatorem foliowym o pojemności 2,2 uF, natomiast kondensator elektrolityczny unipolarny oznaczony na schemacie jako EC2 zastąpiłem dwoma połączonymi równolegle kondensatorami foliowymi o pojemności 10 uF. Dodatkowo pomiędzy ujemny biegun zasilania a masę dolutowałem na obwodzie drukowanym równoległe połączenie kondensatora elektrolitycznego unipolarnego o pojemności 47 uF oraz kondensatora foliowego o pojemności 0,1 uF. Zabiegi te miały na celu poprawę stabilności i trwałości pracy układu.

Tak ten układ mniej więcej działa. Linia żółta to sygnał zadany a linia niebieska to sygnał wyjściowy. Obydwa potencjometry nastawione na maksimum.

Szanowni Państwo. Z uwagi na to, że oryginalny efekt gitarowy "Fuzz Face" osiąga na rynku absurdalne ceny rzędu 700 - 1500 pln brutto, postanowiłem zakupić dużo tańszy zestaw do samodzielnego montażu "G161122.PCB" na AliExpressie: https://pl.aliexpress.com/item/32839342620.html Podsumowując: 1) Producent nie dostarczył w ogóle dokumentacji do tego zestawu. Brak schematu montażowego ani nawet ideowego. 2) Oryginalne pokrętła nie pasowały, ponieważ przeznaczone były do potencjometrów z osią pełną a nie moletowaną, dlatego trzeba było je zastąpić innymi. 3) Jeden potencjometr miał niewymiarową oś, w wyniku czego nie dało się go prawidłowo zamontować a drugi zamiast charakterystyki nieliniowej miał charakterystykę liniową, w wyniku czego trzeba było dokupić osobno obydwa potencjometry. 4) W aluminiowej obudowie brakowało dwóch otworów fi 3 mm, które trzeba było wywiercić, ponieważ ich brak uniemożliwiał montaż potencjometrów. 5) Tranzystory okazały się krzemowymi podróbkami (hFE wynosiło prawie 300, gdzie germanowe mają od 20, maksymalnie do 120). Jeden z tranzystorów w ogóle okazał się uszkodzony. Zastąpiłem te podróby AC128 oryginalnymi polskimi TG5 z lat sześćdziesiątych z hFE rzędu 80. 6) Układ ścieżek na obwodzie drukowanym był błędny. Ujemny biegun zasilania był zwarty z masą układu. Trzeba było przeciąć jedną ze ścieżek skalpelem. 7) Polaryzacja kondensatora elektrolitycznego unipolarnego na wejściu układu została na obwodzie drukowanym oznaczona odwrotnie, co przy takim podłączeniu grozi pojawieniem się napięcia stałego na cewkach przetworników gitarowych. 😎 Po usunięciu tych usterek układ zadziałał prawidłowo ALE podczas dłuższego grania wpadał w oscylacje, czego przyczyną jest najprawdopodobniej niska jakość dostarczonych kondensatorów elektrolitycznych unipolarnych, dzięki czemu układ w pewnych warunkach ze wzmacniacza zamienia się w generator... XD Krótko mówiąc, banalnie prosty układ składający się z kilku elementów został przygotowany w taki sposób, że ponad połowa z tych elementów jest wadliwa i człowiek zaczynający przygodę z elektroniką praktycznie nie ma żadnych szans na zmontowanie tego zestawu w prawidłowy sposób. W Internecie istnieją, co prawda, dwa opisy montażu, ale obydwa są błędne... XD Poniżej zamieszczam prawidłowy układ połączeń: Z poważaniem Tomasz Łysek

https://elportal.pl/autorzy/1108-tomasz-lysek

Szanowni Państwo. W poniższym linku przesyłam zestaw wszystkich opublikowanych do tej pory artykułów: https://www.elektroda.pl/rtvforum/download.php?id=1247039 Z poważaniem Tomasz Łysek

Artykuł w załączniku. Aproksymacja jednomianowa charakterystyk żarówek z włóknem wolframowym.pdf

https://ulubionykiosk.pl/demo/5294#19

Szanowni Państwo. Zapraszam do zapoznania się z moim najnowszym artykułem zamieszczonym w kwietniowym numerze czasopisma "Elektronika dla Wszystkich". Publikacja nosi tytuł: "Aproksymacja jednomianowa charakterystyk żarówek z włóknem wolframowym" i znajduje się w rubryce "TUTORIALE". Strony od 37 do 40. https://ulubionykiosk.pl/demo/5294#19 Z poważaniem Tomasz Łysek

Artykuł w załączniku.wzmacniacz_mocy_z_ukladem_scalonym_tda7293_do_pomiarow_elektroakustycznych.pdf

Artykuł w załączniku.Obliczanie oporowych tłumików efektywności w układach zwrotnic zestawów głośnikowych.pdf

Artykuł w załączniku.proj_wzmacniacz_do_subwoofera.pdf

Artykuł w załączniku.czyt_gausomierz.pdf

Artykuł w załączniku.diagnostyka_uszkodzen_aktywnych.pdf

Artykuł w załączniku.zabezpieczenie_termiczne_do_subwoofera.pdf

Artykuł w załączniku.zabezpieczenie_glosnika_wysokotonowego.pdf

Artykuł w załączniku.urzadzenie_do_wyznaczania_temperatury_cewki_glosnika_v3.0.pdf

Artykuł w załączniku.prosty_limiter_do_subwoofera_v2.0.pdf

Artykuł w załączniku.modyfikacja_fabrycznego_odbiornika_radiowego_eltra_820u_jowita.pdf